Proje hakkında

Dilmanc projesi çerçevesinde Azeri dili için dil teknolojilerinin geliştirilmesi ve uygulanması alanında çalışmalar gerçekleştiriliyor. Projedeki temel bilimsel araştırma alanları şunlardır:

  • Türk dillerinden diğer dillere ve aksine çeviri sistemlerinin geliştirilmesi
  • Türk dilleri için konuşma tanıma sisteminin (asr) geliştirilmesi
  • Türk dilleri için metin seslendirme sisteminin (tts) geliştirilmesi
  • Telefon konuşmalarını Türk dillerinden diğer dillere ve aksine çeviren sistemin geliştirilmesi
  • Bilgisayar tarafından metni anlama sisteminin geliştirilmesi

Projenin temel önceliklerinden biri de bu teknolojilerin kullanıcılar tarafından pratik kullanımını sağlamak için yazılımların geliştirilmesidir.

Projenin başarıları

Günümüzde projede öngörülen bilimsel araştırma alanlarının her biri üzere pratik sonuçlar elde edilmiş ve onların kalitesinin arttırılması üzerinde çalışmalar yapılıyor. Proje çerçevesinde Azeri dili için aşağıdaki teknolojiler yaratılmış ve ücretsiz olarak kullanıma sunulmuştur:

Otomatik çeviri ve sözlük sistemleri

İngiliz, Rus, Türk ve Azeri dilleri arasında çeviri ve sözlük sistemleri kurularak online hizmete sunulmuştur. Bu sistemler hem dilmanc.az sitesindeki çeviri portalında, hem de ayrıca mobil telefonlara yüklenerek kullanılabilir.

Konuşma tanıma sistemi

Azeri dili için sözlü konuşmasını otomatik olarak yazıya çevire bilen Dilmanc Dikte sistemi kurulmuş, Windows ve Android işletim sistemleri için yazılımlar geliştirilmiştir.

Metin seslendirme sistemi

Azeri dili için metni insan sesi ile okuya bilen sistem yaratılarak dilmanc.az sitesinde ve mobil telefonlarda hizmete sunulmuştur.

Mobil çevirmen

Yukarıdaki sistemlerin birleşmesi olarak, mobil telefonlarda sözlü konuşmanı Azerice, Türkçe, İngilizce ve Rusça dilleri arasında otomatik çeviri yazılım geliştirilerek ücretsiz kullanıma sunulmuştur.

Sesle yönetilen bilgisayar

Görme engelliler için sesle yönetilebilen ve kullanıcıya sesli yanıt verebilen mobil bilgisayar hazırlanmış ve kullanıcılara dağıtılmıştır (Azerbaycan Cumhuriyeti İletişim ve Yüksek Teknoloji Bakanlığı ve Haydar Aliyev vakfı'nın ortak projesi)

Yukarıdaki teknolojilerin yaratılması konusunda yapılan araştırmaların sonucunda proje grubu birçok bilimsel başarılara imza atmış, bu başarılar bir çok uluslararası bilimsel toplantılarda sunulmuş ve saygın bilimsel dergilerde yayınlanmıştır.
Avrupa Makine Çevirisi Kurumu da Dilmanc projesini Avrupa araştırma grupları listesine dahil etmiştir. Geçiş
Proje grubu üyelerinin bilimsel makaleleri ünlü IEEE kurumunun elektronik kütüphanesine, mt-archive.info sitesine ve diğer kütüphanelere dahil edilmiştir.

Proje çerçevesinde geliştirilmiş teknolojiler birçok uluslararası fuarlarda başarıyla sunulmuştur. İsviçre'de düzenlenen ITU Telecom World, Almanya'da düzenlenen Cebit, Türkiye'de Cebit Bilişim, Rusya'da yapılan Svyaz Ekspokom, Bakü'deki Bakutel ve diğer fuarlarda birçok nüfuzlu devlet yetkilileri, uluslararası kurumların temsilcileri, şirket yöneticileri ve diğer konuklar bu teknolojilerle tanışmışlar.

Projenin diğer önemli başarısı da dilsel teknolojilerin yaratılması alanında genç milli uzmanların hazırlanmasıdır. Proje grubu üyelerinin bazıları bu alanda bilimsel araştırmalarının sonuçlarını bilimsel dergilerde yayınlamıştır.

Sponsor

Azerbaycan Cumhuriyeti İletişim ve Yüksek Teknoloji Bakanlığı

» www.mincom.gov.az


© dilmanc.az